Projekt i druk
Tkaniny flagowe i gramatura. Czym różni się 110 od 115 gramów
Gramatura tkaniny brzmi jak parametr techniczny bez znaczenia. W praktyce decyduje o tym, czy płótno przetrwa jeden sezon, czy trzy, jak mocno przebija na drugą stronę i czy przy słabym wietrze w ogóle się rozwinie.
Poliester flagowy, czyli standard rynku
Podstawowym materiałem jest tkany poliester o gramaturze od stu do stu dwudziestu gramów na metr kwadratowy. Splot jest luźny, dzięki czemu tkanina przepuszcza powietrze i rozwija się przy słabszym wietrze, a barwnik sublimacyjny przechodzi na drugą stronę dając czytelne przebicie. Ta ostatnia cecha jest kluczowa: flaga bez przebicia od tyłu wygląda jak szmata w niezidentyfikowanym kolorze.
Wersja lżejsza, około stu gramów, kosztuje mniej i lepiej pracuje w miejscach osłoniętych. Wersja cięższa, sto piętnaście do stu dwudziestu, ma gęstszy splot, mocniejszy kolor i wyraźnie dłużej trzyma krawędzie. Różnica w cenie płótna wynosi kilkanaście procent, różnica w trwałości potrafi sięgnąć roku.
| Materiał | Gramatura | Przebicie | Zastosowanie |
|---|---|---|---|
| Poliester lekki | 100 do 110 g | 85 proc. | maszty osłonięte, wnętrza, krótkie akcje |
| Poliester ciężki | 115 do 120 g | 80 proc. | maszty przy drodze, ekspozycja całoroczna |
| Dzianina elastyczna | 110 do 130 g | 75 proc. | windery, kontury łukowe |
| Siatka mesh | 90 do 160 g | 60 proc. | miejsca bardzo wietrzne, rusztowania |
| Tkanina blokująca | 2 x 110 g | brak, druk dwustronny | flagi dwustronne, drogi dwukierunkowe |
Dzianina pod windery i kontury łukowe
Winder ma maszt, który wygina się w łuk, więc płótno musi się do tego łuku dopasować bez marszczenia. Zwykła tkana konstrukcja tego nie zrobi, bo nie ma zapasu w żadnym kierunku. Stosuje się więc dzianinę o niewielkiej elastyczności, która naciąga się na konturze i trzyma płaską powierzchnię.
Wadą jest nieco słabsze przebicie i większa podatność na zaciągnięcia. Dzianiny nie należy prać ze szczotką ani suszyć na słońcu w stanie naprężonym, bo potrafi trwale zmienić wymiar. Praktyczna konsekwencja jest taka, że płótno windera po praniu może już nie wrócić idealnie na kontur, dlatego przy sprzęcie używanym intensywnie taniej wychodzi drugi komplet płócien niż walka o czystość jednego.
Siatka mesh, czyli rozwiązanie na wiatr
Mesh ma perforację przepuszczającą od dwudziestu do trzydziestu procent powietrza. Obciążenie konstrukcji spada wtedy istotnie, co ma znaczenie przy dużych formatach i przy rusztowaniach, gdzie pełna tkanina zamieniłaby się w żagiel. Ceną jest wyraźnie mniejsze nasycenie koloru i widoczna struktura z bliska.
Do klasycznych flag masztowych mesh stosuje się rzadko, bo wygląda gorzej i jest droższy. Ma natomiast sens tam, gdzie płótno ma powierzchnię powyżej sześciu metrów kwadratowych albo gdzie lokalizacja jest ekstremalnie wietrzna: nad jeziorem, na wysokim nasypie, przy hali bez zabudowy dookoła.
Nie ma tkaniny uniwersalnej. Jest tkanina dobrana do konkretnej lokalizacji i do konkretnego masztu.
Płótna dwustronne i warstwa blokująca
Flaga dwustronna to w istocie trzy warstwy: dwie zadrukowane tkaniny i cienka warstwa nieprzepuszczająca światła pomiędzy nimi. Dzięki temu awers i rewers mogą mieć zupełnie różną treść, na przykład nazwę w dwóch układach albo dwa różne komunikaty. Cena rośnie mniej więcej o osiemdziesiąt do stu procent w stosunku do płótna jednostronnego.
Konsekwencje techniczne są dwie. Po pierwsze masa: płótno dwustronne 120 na 300 centymetrów waży zauważalnie więcej i przy słabym wietrze rozwija się gorzej, bo ma mniejszą powierzchnię czynną w stosunku do ciężaru. Po drugie sztywność: trzy warstwy pracują inaczej i szybciej niszczą się na krawędzi przeciwnej do drzewca, więc wzmocnienie w tym miejscu jest tu obowiązkowe, a nie opcjonalne.
Wykończenie krawędzi, czyli gdzie flaga umiera
Płótno nie rozpada się na środku. Rozpada się na krawędzi swobodnej, tej najdalej od masztu, gdzie tkanina trzepocze z największą prędkością. W ciągu sezonu ta krawędź wykonuje kilkanaście milionów cykli zginania i to ona wyznacza żywotność całej flagi.
- Obszycie pojedyncze: najtańsze, wystarcza na sezon w miejscu osłoniętym.
- Obszycie podwójne: standard, zauważalnie dłuższa żywotność.
- Wzmocnienie narożników taśmą: obowiązkowe przy formatach od 150 cm.
- Krawędź swobodna cięta laserem i podwinięta: najlepszy dostępny wariant.
Dobrym zwyczajem jest oglądanie tej krawędzi co kilka tygodni. Pierwsze rozwłóknienie da się jeszcze obszyć u krawcowej za drobną kwotę, a przecięcie na dziesięć centymetrów w głąb oznacza już nowe płótno.
Krótkie odpowiedzi
Czy wyższa gramatura zawsze znaczy lepiej?
Nie. Cięższe płótno wolniej się rozwija przy słabym wietrze i mocniej obciąża maszt. W miejscu osłoniętym lżejsza tkanina wygląda lepiej przez większość czasu.
Ile sezonów wytrzymuje typowe płótno flagowe?
Przy ekspozycji całorocznej i lokalizacji przy drodze zwykle od ośmiu do czternastu miesięcy. W miejscu osłoniętym i przy zdejmowaniu na zimę spokojnie dwa do trzech lat.
Czy istnieją tkaniny odporne na blaknięcie?
Odporność podnosi się przez dobór barwników i utrwalenie, ale żaden materiał nie jest całkowicie odporny na promieniowanie ultrafioletowe. Realna różnica między tkaninami to kilka miesięcy, nie lata.