Projekt i druk
Druk flag. Sublimacja, transfer i to, dlaczego kolor schodzi
Płótno flagowe drukuje się dziś prawie wyłącznie w sublimacji, ale pod tą jedną nazwą kryją się dwie różne technologie o odmiennej trwałości i cenie. Różnica widać dopiero po roku wisienia na słońcu, czyli wtedy, gdy reklamacja jest już trudna.
Sublimacja transferowa kontra bezpośrednia
W metodzie transferowej obraz drukuje się najpierw na papierze, a potem przenosi na tkaninę na kalandrze pod ciśnieniem i w temperaturze około dwustu stopni. Barwnik przechodzi w stan gazowy i wnika w strukturę włókna. Efektem jest bardzo ostry rysunek, dobra ostrość drobnych detali i pełne przebicie na drugą stronę na poziomie osiemdziesięciu do dziewięćdziesięciu procent.
Sublimacja bezpośrednia pomija etap papieru: głowica drukuje wprost na tkaninę, która następnie przechodzi przez tunel utrwalający. Jest szybsza i tańsza przy dużych nakładach, ale kolor bywa nieco mniej nasycony, a przy cienkich liniach potrafi się lekko rozlewać, bo atrament kontaktuje się z włóknem, zanim zdąży się związać.
| Kryterium | Transferowa | Bezpośrednia |
|---|---|---|
| Ostrość detalu | bardzo wysoka | dobra |
| Przebicie na rewers | 80 do 90 proc. | 70 do 85 proc. |
| Koszt przy 1 do 5 szt. | niższy | wyższy |
| Koszt przy 100 szt. | wyższy | niższy |
| Odporność na pranie | bardzo dobra | bardzo dobra |
Przy zamówieniu na jedną albo trzy flagi firmowe różnica w cenie jest nieistotna i decyduje jakość detalu. Przy serii kilkuset płócien na imprezę masową rachunek odwraca się na korzyść druku bezpośredniego.
Dlaczego wydruk jest ciemniejszy od ekranu
Monitor świeci, tkanina odbija. To jedno zdanie tłumaczy większość reklamacji. Ekran pracuje w przestrzeni RGB, w której czysta czerwień ma jasność nieosiągalną dla żadnego barwnika. Sublimacja odwzorowuje przyzwoicie zieleń i błękit, natomiast czerwień, pomarańcz i intensywny fiolet wychodzą ciemniej i mniej krzykliwie, niż pokazywał podgląd.
Drugim czynnikiem jest sama tkanina. Ten sam plik wydrukowany na poliestrze 110 gramów i na dzianinie 115 gramów da dwa różne rezultaty, bo splot inaczej rozprasza światło. Trzecim, najczęściej pomijanym, jest kalibracja monitora. Nieskalibrowany ekran laptopa potrafi mieć odchylenie na tyle duże, że każdy wydruk będzie wydawał się nietrafiony.
Kolor uzgadnia się na próbniku tkaniny, nie na zrzucie ekranu wysłanym mailem.
Jak przygotować plik, żeby nie wracał do poprawek
Format wektorowy, czyli PDF, AI albo EPS, jest bezpieczny zawsze. Bitmapa nadaje się wyłącznie wtedy, gdy ma odpowiednią rozdzielczość liczoną w skali docelowej. Dla flagi ogląda się ją z kilku metrów, więc wystarcza od pięćdziesięciu do siedemdziesięciu punktów na cal w rozmiarze rzeczywistym. Przy płótnie 150 na 400 centymetrów oznacza to plik rzędu trzech tysięcy na osiem tysięcy pikseli.
- Kolory zamienione na CMYK lub podane jako numery Pantone.
- Teksty zamienione na krzywe, bez osadzonych fontów.
- Spad od 2 do 5 cm z każdej strony, zależnie od sposobu wykończenia.
- Strefa bezpieczna 10 do 15 cm przy krawędzi z tunelem lub taśmą.
- Skala 1 do 1 albo 1 do 10, zawsze opisana w nazwie pliku.
Warto też podać przy zamówieniu, czy płótno będzie jednostronne z przebiciem, czy dwustronne z blokadą, bo w tym drugim wypadku potrzebne są dwa osobne pliki, a rewers musi być odbity w poziomie. Dostawcy przyjmujący druk flag na zamówienie zwykle udostępniają własne szablony z gotowymi spadami i strefami, co skraca całą wymianę korespondencji do jednej wiadomości.
Terminy i to, co je realnie wydłuża
Standardowy cykl produkcyjny przy prostym zleceniu to od pięciu do siedmiu dni roboczych: przygotowanie pliku, druk, utrwalenie, krojenie, szycie, kontrola. Tryb ekspresowy skraca go do czterdziestu ośmiu godzin i kosztuje zwykle od dwudziestu do czterdziestu procent więcej.
Wydłużają go trzy rzeczy, i żadną z nich nie jest sam druk. Pierwsza to plik wymagający obróbki, czyli logo w JPG wyciągnięte ze strony internetowej. Druga to nietypowe wykończenie, na przykład tunel o średnicy niestandardowej albo obszycie taśmą w kolorze innym niż biała i czarna. Trzecia to akceptacja projektu po stronie klienta, która potrafi zająć więcej czasu niż cała produkcja.
Kontrola jakości przy odbiorze
Płótno rozłóż na płasko i sprawdź trzy rzeczy. Prostokątność: przekątne powinny się różnić najwyżej o pół procenta długości, bo inaczej flaga będzie na maszcie wisiała krzywo. Szew: obszycie podwójne, ścieg nie pomija odcinków, a końcówka przeciwna do drzewca ma wzmocnienie, bo to tam tkanina niszczy się najszybciej. Kolor: porównaj z próbnikiem przy świetle dziennym, nigdy pod świetlówką.
Jeżeli w zamówieniu były dwie sztuki tego samego wzoru, zestaw je obok siebie. Różnica partii barwnika bywa widoczna, a przy trzech masztach stojących w rzędzie natychmiast rzuca się w oczy. To najczęstsza wada, którą zauważa się dopiero po montażu, i najłatwiejsza do wychwycenia przed nim.
Krótkie odpowiedzi
Czy sublimacja nadaje się na każdą tkaninę?
Nie. Barwnik sublimacyjny wiąże się wyłącznie z poliestrem i z mieszankami o wysokiej zawartości poliestru. Na bawełnie nie zadziała, dlatego płótna flagowe są w praktyce zawsze poliestrowe.
Ile kosztuje przygotowanie pliku do druku?
Przy poprawnym pliku wektorowym zwykle nic. Obróbka logotypu z niskiej jakości bitmapy albo odrysowanie znaku na nowo to zwykle koszt jednej do dwóch godzin pracy grafika.
Czy da się dodrukować pojedynczą flagę po roku?
Tak, o ile wytwórnia zachowa plik produkcyjny i numer partii. Warto poprosić o zapisanie ustawień koloru przy pierwszym zleceniu, bo to jedyny sposób na zgodność dodruku z płótnami już wiszącymi.